Του Χρήστου Θ. Στρατουλάκου
Συνέντευξη στην ιστοσελίδα apohxos.gr παραχώρησε ο Προϊστάμενος του Γραφείου Προστασίας Ανηλίκων της Υποδιεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πατρών, Αστυνόμος Β΄ Γεώργιος Μπαντζής. Αρχικά ο κ. Μπατζής μας έκανε γνωστό το ρόλο και την αποστολή της υπηρεσίας της οποίας είναι επικεφαλής.
Το Γραφείο Ανηλίκων της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πατρών, είναι ένα από τα πέντε γραφεία που έχουν ιδρυθεί πανελλαδικά με δυνατότητα παροχής συνδρομής σε οποιαδήποτε Υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας στη Δυτική Ελλάδα.
Έχουμε ως αποστολή την προστασία των ανηλίκων με στόχο, αφενός μεν την αποτροπή τους από εκδήλωση εγκληματικής δραστηριότητας και αφετέρου δε την προστασία τους από το ενδεχόμενο θυματοποίησής τους.
Σε αυτό το πλαίσιο επιλαμβανόμαστε προανακριτικά σε περιπτώσεις διάπραξης αδικημάτων με θύματα ανήλικους και ιδίως για τα αδικήματα της τέλεσης γενετήσιων πράξεων σε βάρος ανηλίκων, του σχολικού εκφοβισμού ( φυσικού και διαδικτυακού) και τις πράξεις άσκησης σωματικής βίας σε βάρος ανηλίκων.
Παράλληλα, υλοποιούμε, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, δράσεις ήπιας αστυνόμευσης σε περιοχές όπου συχνάζουν νέοι και δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης σε συνεργασία με φορείς της εκπαίδευσης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Κοινωνίας των Πολιτών.
Χ.Σ. : Τα τελευταία χρόνια γίνεται λόγος για έξαρση της βίας μεταξύ ανηλίκων. Είναι αυτή η εικόνα που βλέπετε και εσείς μέσα από τα στοιχεία της υπηρεσίας σας; Ποιες μορφές παραβατικότητας και βίας εμφανίζονται συχνότερα στους ανηλίκους σήμερα;
Γ.Μ.: Τα τελευταία χρόνια γίνεται λόγος για έξαρση της βίας μεταξύ ανηλίκων. Είναι αυτή η εικόνα που βλέπετε και εσείς μέσα από τα στοιχεία της υπηρεσίας σας; Ποιες μορφές παραβατικότητας και βίας εμφανίζονται συχνότερα στους ανηλίκους σήμερα;
Υπάρχει μικρή αύξηση καταγγελιών, ωστόσο δεν μπορεί να γίνει λόγος για έξαρση. Οι ανήλικοι πλέον μιλούν και φαίνεται να δείχνουν εμπιστοσύνη στη σχολική κοινότητα, αλλά και στις Αρχές.
Οι συχνότερες μορφές παραβατικότητας ανηλίκων είναι η τέλεση τους αδικήματος της σωματικής βλάβης αδυνάμων ατόμων, οι απειλές, είτε μέσω διαδικτύου, είτε λεκτικές, η διάπραξη κλοπών και η κατοχή ναρκωτικών.
Χ.Σ.: Έχουν αλλάξει τα χαρακτηριστικά των περιστατικών σε σχέση με το παρελθόν;
Γ.Μ.: Η εγκληματικότητα των ανηλίκων θα λέγαμε ότι συμβαδίζει με τις τεχνολογικές εξελίξεις, διότι παρατηρείται αυξημένη χρήση συσκευών κινητής τηλεφωνίας και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που χρησιμοποιούνται πολλές φορές από κατηγορούμενους για να διαπομπεύσουν τα θύματά τους, μέσω του διαμοιρασμού περιεχομένου στα social media. Αυτή η μορφή παραβατικότητας επηρεάζει σημαντικά την ψυχολογική πίεση που δέχεται το ανήλικο θύμα.
Χ.Σ.: Ποιοι είναι, κατά τη γνώμη σας, οι βασικότεροι παράγοντες που οδηγούν έναν ανήλικο στη βίαιη συμπεριφορά;
Γ.Μ.: Η βία των ανηλίκων είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, που πηγάζει από την οικογένεια και εξελίσσεται μέσα από την κοινωνικοποίηση του ανηλίκου και την αλληλεπίδραση του στη σχολική κοινότητα. Δύο βασικά ζητήματα του οικογενειακού περιβάλλοντος είναι η απουσία ορίων και η έλλειψη επικοινωνίας, που οδηγούν στην καλλιέργεια μιας κουλτούρας ανευθυνότητας και ατιμωρήσιας αλλά και στην αναζήτηση εξω – οικογενειακών ομάδων για την ανάπτυξη αυτη της επικοινωνίας. Επιπλέον, η έκθεση στην βία καλλιεργεί αρνητικά πρότυπα και οδηγεί στον μιμητισμό των βίαιων συμπεριφορών που υιοθετούνται από τους ανηλίκους ως πράξεις κοινωνικής αποδοχής και αναγνώρισης. Τέλος, η μη έγκαιρη αντιμετώπιση ψυχολογικών ζητημάτων που δεν έχουν αντιμετωπιστεί με την συνδρομή ειδικών.
Χ.Σ.: Πόσο επηρεάζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το διαδίκτυο την έξαρση αυτών των φαινομένων;
Γ.Μ.: Τα social media δεν παράγουν βία, η βία παράγεται από τους ανθρώπους. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργούν ως επιταχυντές στη διαδικασία παραγωγής βίαιων συμπεριφορών και ακολούθως ως μέσα διαπόμπευσης των θυμάτων.
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ
Χ.Σ.: Ποια είναι η εικόνα στην Πάτρα; Υπάρχουν περιοχές ή περιπτώσεις που σας προβληματίζουν περισσότερο;
Γ.Μ.: Δεν είναι θέμα περιοχών αλλά στην Πάτρα, υφίσταται το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν και οι λοιπές μεγάλες πόλεις. Η παραβατικότητα των ανηλίκων δεν είναι ανεξέλεγκτη, καταγράφεται και αντιμετωπίζεται συστηματικά.
Χ.Σ.: Πόσο σημαντική είναι η συνεργασία των πολιτών με την Αστυνομία για την αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών;
Γ.Μ.: Οι κοινωνικοί και θεσμικοί φορείς έχουν κατανοήσει το ζήτημα και αναπτύσσουν συλλογικές δράσεις ευαισθητοποίησης απέναντι στην βία, συνεργαζόμενοι με την Ελληνική Αστυνομία, που έχει «επενδύσει» τόσο στην πρόληψη, όσο και στον χειρισμό των υποθέσεων με εξειδικευμένο προσωπικό
ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗ
Χ.Σ.: Ποιες δράσεις υλοποιεί το Τμήμα Ανηλίκων Πατρών για την πρόληψη της νεανικής βίας;
Γ.Μ.: Από το Γραφείο μας κάθε έτος πραγματοποιούνται δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μαθητών και της σχολικής κοινότητας, όπως είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ημερίδων, θεματικών πάρκων και διαλέξεων σε συνεργασία με τις Διευθύνσεις της Α/θμιας και της Β/θμιας εκπαίδευσης, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Παράλληλα, συμμετέχουμε ενεργά σε επιτροπές για τα δικαιώματα της προστασίας ανηλίκων
Χ.Σ.: Στις ενημερωτικές επισκέψεις σε σχολεία, ποια είναι η ανταπόκριση των μαθητών και των εκπαιδευτικών;
Γ.Μ.: Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και έντονη ζήτηση από την εκπαιδευτική κοινότητα για την ανάπτυξη σχετικών δράσεων και οι μαθητές ενδιαφέρονται να κατανοήσουν τις διαφορές σχολικού εκφοβισμού και πειράγματος, τις συνέπειες της παραβατικότητας ανηλίκων στους ίδιους και στους γονείς τους, καθώς και το νομικό πλαίσιο που διέπει την προστασία των ανηλίκων.
Χ.Σ.: Υπάρχει συνεργασία με λοιπούς φορείς όπως κοινωνικές υπηρεσίες και ψυχολόγους;
Γ.Μ.: Η συνεργασία με γονείς και σχολείο είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη, αλλά πρέπει σε αυτό το σημείο να τονίσουμε την συνεργασία με τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου Πατρέων κατά κύριο λόγο, τα νοσηλευτικά ιδρύματα της περιοχής μας και το εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό τους, το οποίο μας ενημερώνει άμεσα για ψυχολογικά και σωματικά σημάδια που δείχνουν βία με θύματα ανήλικους.
Χ.Σ: Πιστεύετε ότι χρειάζονται περισσότερες δομές πρόληψης και υποστήριξης για τους νέους;
Γ.Μ.: Είναι ευπρόσδεκτη και πολύ σημαντική η ενίσχυση των υπαρχουσών δομών ψυχικής υγείας και κοινωνικής υποστήριξης, διότι θα αυξηθούν σημαντικά τα οφέλη της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των ανηλίκων.
ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ
Χ.Σ.: Ποιά είναι τα σημάδια που πρέπει να ανησυχήσουν έναν γονέα;
Γ.Μ.: Να δίνετε μεγάλη προσοχή όταν παρατηρείται αλλαγή συμπεριφοράς, εκρήξεις θυμού, πτώση στην σχολική απόδοση, εκδήλωση φοβίας για προσέλευση και παραμονή στο σχολείο και ανεξήγητους τραυματισμούς όπως μώλωπες στο πρόσωπο και στην πλάτη, εκδορές στα άκρα, που ενδεχόμενους υποδεικνύουν την τη συμμετοχή του σε περιστατικά άσκησης σωματικής βίας.
Χ.Σ.: Τι θα συμβουλεύατε έναν γονέα που υποψιάζεται ότι το παιδί του είτε ασκεί είτε δέχεται βία;
Γ.Μ.: Να αναπτύξει μια σταθερή και διαρκή σχέση επικοινωνίας και εμπιστοσύνης με το παιδί του. Να συζητάει ουσιαστικά για την καθημερινότητά του και τον εγγύς κοινωνικό του περίγυρο, εντός και εκτός της σχολικής κοινότητας. Να μην διστάσει να απευθυνθεί σε ειδικό όπως παιδοψυχολόγο, την σχολική κοινότητα και εφόσον οι διαστάσεις του προβλήματος έχουν και ποινικές προεκτάσεις να αποτανθεί και στην Ελληνική Αστυνομία.
Χ.Σ.: Αν είχατε απέναντί σας όλους τους γονείς της Πάτρας, ποιο θα ήταν το σημαντικότερο μήνυμα που θα θέλατε να τους μεταφέρετε;
Γ.Μ.: Να ακούν με προσοχή τα παιδιά τους, να συζητάνε μαζί τους και να μην αγνοούν τα ψυχολογικά και σωματικά σημάδια των ανηλίκων.
Και αν μπορούσατε να απευθυνθείτε απευθείας στους εφήβους, τι θα τους λέγατε
Η βία δεν είναι λύση, στα προβλήματα πάντα μιλάμε και ζητάμε βοήθεια. Η Ελληνική Αστυνομία είναι δίπλα σας και είμαστε πάντα εδώ για να σας ακούσουμε και να σας βοηθήσουμε.
