Του Χρήστου Στρατουλάκου
Με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου να ανεβαίνουν και νέες ανατιμήσεις να ασκούν πίεση στην αγορά καυσίμων, ο χειμώνας προμηνύεται ιδιαίτερα δύσκολος για οδηγούς, επαγγελματίες και νοικοκυριά. Το κόστος των μετακινήσεων, η αγωνία για τη θέρμανση και ο κίνδυνος πρόσθετων αυξήσεων στα βασικά αγαθά δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι ενδείξεις από την ελληνική αγορά εντείνουν την ανησυχία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει η ΠΟΠΕΚ για τις τιμές διυλιστηρίου στην Αττική, στις 15 Σεπτεμβρίου καταγράφηκαν νέες αυξήσεις στη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης. Η Ομοσπονδία προειδοποιεί, μάλιστα, για σημαντικές πρόσθετες αυξήσεις στις τιμές διυλιστηρίου στις 16 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για μεταβολές στη χονδρική, οι οποίες ενισχύουν την πίεση στις τελικές τιμές της αντλίας.
Οι διεθνείς εξελίξεις τροφοδοτούν την άνοδο
Στο εξωτερικό, οι διαταραχές στην προσφορά και η ένταση γύρω από κρίσιμες ενεργειακές υποδομές τροφοδοτούν το νέο ράλι. Σύμφωνα με το Reuters, στις 15 Σεπτεμβρίου το Brent ενισχύθηκε περίπου 3,3%, φτάνοντας τα 109,20 δολάρια το βαρέλι. Η αναστολή φορτώσεων στον σαουδαραβικό τερματικό σταθμό Γιανμπού και οι διακοπές παραγωγής σε πετρελαϊκά πεδία της Λιβύης ενίσχυσαν τους φόβους για περιορισμό της προσφοράς. Παράλληλα, πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Ρωσία και στην Ουκρανία επιβαρύνουν την αβεβαιότητα.
Η ακρίβεια στα καύσιμα φτάνει μέχρι το ράφι
Η επιβάρυνση δεν σταματά στο γέμισμα του αυτοκινήτου. Το ακριβότερο πετρέλαιο αυξάνει το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων, διανομής προϊόντων και αγροτικών εργασιών, δημιουργώντας προϋποθέσεις για νέες ανατιμήσεις σε τρόφιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης.
Έτσι, ο πολίτης κινδυνεύει να πληρώνει την ίδια κρίση σε κάθε πλευρά της καθημερινότητάς του: στη διαδρομή προς την εργασία, στις αγορές του και στη θέρμανση του σπιτιού. Για όσους χρειάζονται καθημερινά το όχημά τους, οι δυνατότητες περιορισμού των εξόδων είναι μικρές.
Η κυβέρνηση οφείλει να πάρει σοβαρά μέτρα
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις. Η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα πρέπει να τεθεί άμεσα στο επίκεντρο, με τρόπο που να εξασφαλίζει ότι η ελάφρυνση θα φτάσει στην αντλία και στην τσέπη του καταναλωτή.
Παράλληλα, χρειάζονται αποτελεσματικοί έλεγχοι στην αγορά, διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών και επαρκής στήριξη για τη θέρμανση, ιδιαίτερα για τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά.
Οι διεθνείς εξελίξεις εξηγούν τις πιέσεις, αλλά δεν απαλλάσσουν την κυβέρνηση από την ευθύνη να περιορίσει τις συνέπειές τους. Εάν το ράλι συνεχιστεί χωρίς ουσιαστικά μέτρα ανακούφισης, ο χειμώνας που έρχεται κινδυνεύει να αποδειχθεί ο δυσκολότερος των τελευταίων ετών για οδηγούς και νοικοκυριά. Οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν πριν οι νέες αυξήσεις εξαντλήσουν τις αντοχές των πολιτών.
