Μια εξαιρετική συνέντευξη της Σεμίνας Διγενή στην Παρασκευή Δημοπούλου φιλοξενεί το Patras Magazine.
Με εύστοχες ερωτήσεις, ουσιαστική προετοιμασία και ευαισθησία, η Παρασκευή Δημοπούλου ξεδιπλώνει τις σκέψεις μιας γυναίκας με ξεχωριστή διαδρομή στη δημοσιογραφία, τη συγγραφή και την πολιτική. Η ανεξαρτησία της ενημέρωσης, η κοινωνική αδικία, η θέση της γυναίκας και οι αγωνίες των νέων βρίσκονται στο επίκεντρο μιας συζήτησης με ειλικρίνεια και αιχμηρό λόγο. Μια δημοσιογραφική συνάντηση που αξίζει να διαβαστεί, καθώς δίνει χώρο σε απαντήσεις που προβληματίζουν και ανοίγουν τη συζήτηση για όσα καθορίζουν τη ζωή μας.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΣΥΝΑΝΤΕΥΞΗ:
“Υπάρχουν άνθρωποι που δεν τους θαυμάζεις απλώς για όσα έχουν κάνει, αλλά για τον τρόπο με τον οποίο επέλεξαν να υπάρχουν μέσα στον κόσμο της δημοσιογραφίας. Η Σεμίνα Διγενή είναι για μένα μία από αυτές τις γυναίκες. Από τότε που ανακάλυψα τη δημοσιογραφία, το όνομά της είχε μια ξεχωριστή θέση στον δικό μου χάρτη αναφοράς. Για την τόλμη της να ρωτά, την ικανότητά της να ακούει, την επιμονή της να αναζητά την ουσία πίσω από τα πρόσωπα και τις ιστορίες. Για εκείνη τη σπάνια δημοσιογραφική ματιά που δεν αρκείται στο προφανές, αλλά ψάχνει όσα κρύβονται πίσω από τις λέξεις. Σήμερα, έχω τη χαρά να συνομιλώ μαζί της. Όχι μόνο με μια σπουδαία δημοσιογράφο, αλλά με μια γυναίκα που έχει τη δική της ξεχωριστή διαδρομή, άποψη και φωνή. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον σε αυτή τη συνάντηση: να γνωρίσεις λίγο καλύτερα τον άνθρωπο πίσω από τη δημοσιογραφική υπογραφή”.
Αν η ζωή σας ήταν μια μεγάλη συνέντευξη, ποια ερώτηση θα φοβόσασταν περισσότερο να σας κάνουν και ποια απάντηση δεν θα θέλατε να αποκρύψετε;
Την ερώτηση «Πότε πρόδωσες τον εαυτό σου;». Γιατί όλοι έχουμε στιγμές που δεν σταθήκαμε στο ύψος των πεποιθήσεών μας. Που δειλιάσαμε, συμβιβαστήκαμε, ανεχτήκαμε κάτι που έπρεπε να πολεμήσουμε. Δεν φοβάμαι να ομολογήσω τα λάθη μου. Και ναι, υπάρχει μια απάντηση που δεν θα ήθελα ποτέ να χρειαστεί να δώσω: «Το ήξερα, αλλά δεν έκανα τίποτα». Έπειτα από τόσες χιλιάδες ερωτήσεις σε άλλους, έχω καταλάβει πως η δυσκολότερη συνέντευξη είναι αυτή που παίρνεις από τη συνείδησή σου. Δεν δέχεται δημόσιες σχέσεις, δεν συγκινείται από βιογραφικά και, κυρίως, δεν σου επιτρέπει να εγκρίνεις τις ερωτήσεις εκ των προτέρων.
Συναντήσατε ανθρώπους που έγραψαν ιστορία, αλλά και ανθρώπους που έμειναν έξω από αυτήν. Ποιοι από τους δύο σας απογοήτευσαν περισσότερο;
Εκείνοι που έγραψαν Ιστορία και κατόπιν προσπάθησαν να τη διορθώσουν προς όφελός τους. Υπάρχουν άνθρωποι που όσο μεγαλώνει η φήμη τους, τόσο μικραίνει η αλήθεια τους. Αντίθετα, συνάντησα αφανείς ανθρώπους, με τεράστιο ηθικό ανάστημα. Εργάτες, αγωνιστές, γυναίκες που κράτησαν ολόκληρες οικογένειες όρθιες, ανθρώπους που δεν έγιναν ποτέ πρωτοσέλιδο, αλλά χωρίς αυτούς και τη δράση τους, δεν θα υπήρχε ούτε Ιστορία, ούτε κοινωνία. Έχω γνωρίσει διάσημους που δεν είχαν τίποτα να πουν και άγνωστους που θα μπορούσαν να γεμίσουν βιβλιοθήκες. Άλλωστε, η επίσημη Ιστορία έχει ένα σοβαρό ελάττωμα, συχνά θυμάται εκείνους που έδιναν τις διαταγές και ξεχνά εκείνους που πλήρωναν το τίμημά τους.
Η δημοσιογραφία κάποτε αποκάλυπτε την εξουσία. Σήμερα, μήπως έχει αρχίσει να εξαρτάται υπερβολικά από αυτήν; Και πόσο ελεύθερος μπορεί να είναι πραγματικά ένας δημοσιογράφος;
Η δημοσιογραφία δεν έχασε ξαφνικά την ανεξαρτησία της. Ένα κομμάτι της δεν την είχε ποτέ. Απλώς παλαιότερα η εξάρτηση φορούσε γραβάτα, ενώ σήμερα διαθέτει και αλγόριθμο. Όταν τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης ανήκουν σε επιχειρηματικούς ομίλους με τεράστια οικονομικά συμφέροντα, η πολυσυζητημένη αντικειμενικότητα συχνά τελειώνει εκεί όπου αρχίζει ο ισολογισμός του ιδιοκτήτη. Η λογοκρισία, άλλωστε, δεν χρειάζεται πάντα απαγορεύσεις. Αρκεί να αποφασίζει ποια είδηση θα γίνει πρώτη, ποια θα θαφτεί και ποιος θα εμφανίζεται κάθε βράδυ, ως «ανεξάρτητος αναλυτής». Ελεύθερος δημοσιογράφος δεν είναι εκείνος που ισχυρίζεται ότι δεν έχει άποψη. Είναι εκείνος που δεν κρύβει τα γεγονότα για να υπηρετήσει τα συμφέροντα των ισχυρών. Που ελέγχει την εξουσία, αντί να της κρατάει το μικρόφωνο για να αυτοθαυμάζεται. Και κάτι ακόμη, η δημοσιογραφία δεν είναι ουδέτερη όταν βάζει στην ίδια ζυγαριά τον θύτη και το θύμα. Είναι απλώς άδικη, με επαγγελματικό ύφος.
Ζούμε στην εποχή που όλοι θέλουν να είναι ορατοί, αναγνωρίσιμοι και δημοφιλείς. Μήπως η ανάγκη για δημόσια αποδοχή, έχει αντικαταστήσει την ανάγκη για ουσιαστική δημιουργία;
Ζούμε την εποχή που θεωρείται επιτυχία να σε γνωρίζουν εκατομμύρια άνθρωποι, ακόμη κι αν κανείς δεν ξέρει για ποιον λόγο. Παλιά δημιουργούσες κάτι και ενδεχομένως γινόσουν διάσημος. Σήμερα μπορείς να γίνεις διάσημος χωρίς να έχεις δημιουργήσει απολύτως τίποτα. Αρκεί να διαθέτεις καλό φωτισμό, κατάλληλη πόζα, θράσος και “χρήσιμες” διασυνδέσεις. Δεν φταίει βέβαια η τεχνολογία. Φταίνε όλοι εκείνοι που έχουν μετατρέψει την ενημέρωση σε εμπόρευμα. Που μετρούν την αξία με προβολές, την ευτυχία με ακόλουθους και την επιτυχία με χορηγούς. Προσωπικά, προτιμώ ένα βιβλίο που θα συγκλονίσει εκατό ανθρώπους, από μια ανάρτηση που θα προσπεράσουν εκατό χιλιάδες. Η δημιουργία δεν είναι διαγωνισμός δημοφιλίας. Και η υστεροφημία δεν μετριέται με likes. Ευτυχώς, ο Καβάφης δεν χρειάστηκε ποτέ υπεύθυνο ψηφιακής επικοινωνίας.
“Δε θα συνηθίσω ποτέ το παράλογο, επειδή επαναλαμβάνεται καθημερινά.”
Σας απασχολεί περισσότερο η κοινωνική υποκρισία ή η κοινωνική αδιαφορία; Ποια από τις δύο θεωρείτε πιο επικίνδυνη για τη δημοκρατία;
Η υποκρισία είναι η αδιαφορία που έμαθε καλούς τρόπους. Με εξοργίζουν και οι δύο, αλλά θεωρώ πιο επικίνδυνη την οργανωμένη υποκρισία της εξουσίας. Εκείνη που μιλά για ειρήνη και εξοπλίζει πολέμους. Που επικαλείται τα ανθρώπινα δικαιώματα και αντιμετωπίζει τους ξεριζωμένους σαν ανεπιθύμητα δέματα. Που συγκινείται δημοσίως για τη φτώχεια και ιδιωτικώς ψηφίζει τα μέτρα που την αναπαράγουν. Η αδιαφορία, βέβαια, είναι το ιδανικό λίπασμα για να ανθίσει αυτή η υποκρισία. Όσο για τη δημοκρατία, δεν κινδυνεύει μόνο όταν κάποιοι απαγορεύουν στον λαό να μιλά. Κινδυνεύει και όταν τον αφήνουν να μιλά, αλλά του στερούν τη δυνατότητα να αποφασίζει ουσιαστικά για τη ζωή του. Δεν αρκεί να έχεις δικαίωμα να διαμαρτύρεσαι για το ενοίκιο, αν δεν έχεις δικαίωμα να ζεις σε ένα αξιοπρεπές σπίτι. Η δημοκρατία δεν μπορεί να εξαντλείται στην ελευθερία να επιλέγεις κάθε τέσσερα χρόνια ποιος θα διαχειρίζεται την ανισότητά σου.
Αν μπορούσατε να απευθύνετε μία και μοναδική ερώτηση σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, ποια θα ήταν; Και τι θα ελπίζατε να ακούσετε ως απάντηση;
Θα ρωτούσα: «Πόσους ακόμη ανθρώπους πρέπει να θυσιάσουμε για να παραδεχτούμε ότι ένας κόσμος που βάζει το κέρδος πάνω από τη ζωή δεν είναι πολιτισμένος;». Θα ήθελα να ακούσω μια μονολεκτική απάντηση: «Κανέναν». Αλλά δεν θα μου αρκούσε. Γιατί η ανθρωπότητα έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ικανή στις συγκινητικές διακηρύξεις και τραγικά ανεπαρκής στην εφαρμογή τους. Δεν πιστεύω ότι ο κόσμος χάνει την ανθρωπιά του από κάποια ανεξήγητη συλλογική ασθένεια. Υπάρχουν συγκεκριμένες πολιτικές, οικονομικά συμφέροντα και κοινωνικές σχέσεις που καλλιεργούν τον ανταγωνισμό, την εκμετάλλευση, τον πόλεμο. Κι όμως, την ίδια στιγμή, εκατομμύρια άνθρωποι αντιστέκονται, απεργούν, υπερασπίζονται την ειρήνη, βοηθούν αγνώστους, αρνούνται να συνηθίσουν τη βαρβαρότητα. Εκεί βρίσκεται η ελπίδα μου. Όχι σε κάποια αφηρημένη καλοσύνη της ανθρώπινης φύσης, αλλά στην οργανωμένη δύναμη των ανθρώπων να αλλάζουν τις συνθήκες που τους απανθρωποποιούν.
Ως γυναίκα που κινήθηκε σε έναν χώρο με ισχυρές ανδρικές παρουσίες, χρειάστηκε ποτέ να γίνετε πιο σκληρή απ’ όσο πραγματικά είστε, προκειμένου να σας πάρουν στα σοβαρά;
Χρειάστηκε πολλές φορές να είμαι δύο φορές καλύτερα προετοιμασμένη, για να θεωρηθώ εξίσου ικανή. Και άλλες τόσες να ακούω συμβουλές από άνδρες που δεν είχαν ιδέα για το αντικείμενο, αλλά είχαν απόλυτη βεβαιότητα για τον εαυτό τους. Δεν προσπάθησα να γίνω άνδρας με γυναικεία ρούχα. Έμαθα, όμως, να ξεχωρίζω την ευγένεια από την υποταγή. Μπορείς να είσαι ευγενική και απολύτως αμετακίνητη. Τρυφερή και επικίνδυνη για την αυθαιρεσία. Να χαμογελάς και ταυτόχρονα να γκρεμίζεις ένα επιχείρημα. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κοινωνικές και εργασιακές συνθήκες που υποχρεώνουν τις γυναίκες να αποδεικνύουν διαρκώς την αξία τους. Και κάτι που έμαθα νωρίς, όταν ένας άνδρας επιμένει, είναι δυναμικός. Όταν μια γυναίκα επιμένει, είναι δύστροπη. Ε, λοιπόν, υπήρξα τέτοιου τύπου δύστροπη. Ιδίως για όσους είχαν συνηθίσει τις υπάκουες γυναίκες, με την έννοια των εύκολα χειραγωγήσιμων, φυσικά.
Υπάρχει σήμερα πραγματική ελευθερία έκφρασης ή απλώς έχουμε αντικαταστήσει τους παλιούς μηχανισμούς λογοκρισίας με καινούργιους;
Σήμερα μπορείς να γράψεις σχεδόν τα πάντα στο διαδίκτυο. Το ερώτημα είναι ποιος θα τα διαβάσει, ποιος θα τα εξαφανίσει μέσα στον ψηφιακό θόρυβο και ποιος αποφασίζει τι αξίζει να προβληθεί. Η σύγχρονη λογοκρισία μπορεί να μην κρατά ψαλίδι, κρατά όμως μετοχές, διαφημιστικά συμβόλαια και κώδικα προγραμματισμού. Βεβαίως, δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Υπάρχει η κρατική καταστολή, υπάρχει η οικονομική εξάρτηση, υπάρχει η αυτολογοκρισία του εργαζόμενου που φοβάται μήπως χάσει τη δουλειά του. Υπάρχει και η δύναμη των ψηφιακών πλατφορμών να διαμορφώνουν τι φτάνει τελικά στα μάτια μας. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η χειραγώγηση συχνά παρουσιάζεται ως ελευθερία επιλογής. Μπορείς να διαλέξεις ανάμεσα σε χίλιες διαφορετικές απόψεις, αρκεί οι εννιακόσιες ενενήντα εννέα να μην αμφισβητούν τα θεμέλια του συστήματος. Για μένα η ελευθερία της έκφρασης δεν είναι απλώς το δικαίωμα να μιλάς. Είναι και η δυνατότητα να ακούγεσαι, χωρίς να πρέπει προηγουμένως να εξασφαλίσεις την άδεια ενός οικονομικού ή πολιτικού προστάτη.
“Εξοργίζομαι μ’ όσους …συγκινούνται για τη φτώχεια και ψηφίζουν μέτρα που την αναπαράγουν.”
Πιστεύετε ότι παραδίδουμε στους νέους έναν κόσμο στον οποίο αξίζει να κάνουν όνειρα;
Τους παραδίδουμε έναν κόσμο όπου το να αποκτήσεις σπίτι θεωρείται πολυτέλεια, το να βρεις σταθερή δουλειά κατόρθωμα και το να σχεδιάζεις το μέλλον σου πράξη αισιοδοξίας, σχεδόν παρανοϊκή. Και μετά, κατηγορούνται ότι δεν έχουν φιλοδοξίες! Η δική μου γενιά, και οι προηγούμενες, έχουν ευθύνη. Όχι συλλογικά και αδιακρίτως. Άλλοι αγωνίστηκαν για έναν καλύτερο κόσμο κι άλλοι κέρδισαν τεράστια ποσά καταστρέφοντάς τον. Δεν θα πω στους νέους το εύκολο «μην πάψετε να ονειρεύεστε». Θα τους πω κάτι δυσκολότερο. Μην επιτρέψετε να σας πείσουν ότι η σημερινή πραγματικότητα είναι η μοναδική δυνατή. Και μην περιορίσετε τα όνειρά σας στο πώς θα επιβιώσετε ατομικά μέσα σε ένα άδικο σύστημα. Διεκδικήστε να αλλάξει το ίδιο το σύστημα. Η νεολαία δεν χρειάζεται άλλους ηλικιωμένους να της κάνουν μαθήματα αισιοδοξίας. Χρειάζεται δικαιώματα, ελεύθερο χρόνο, δημόσια Παιδεία, πολιτισμό, ειρήνη και αξιοπρεπή εργασία. Και κάτι ακόμη, οι νέοι δεν είναι το μέλλον, όπως συνηθίζουμε να λέμε για να τους μεταθέτουμε διαρκώς στο αύριο. Είναι το παρόν. Και έχουν κάθε δικαίωμα να απαιτούν τον κόσμο τους, τώρα!
Αν μπορούσατε να πάρετε σήμερα μια συνέντευξη από την Ιστορία, ποιο πρόσωπο θα επιλέγατε και ποια ερώτηση θα του θέτατε που δεν τόλμησε κανείς να κάνει;
Θα διάλεγα τον Καρλ Μαρξ. Όχι για να τον ρωτήσω αν δικαιώθηκε. Αυτή είναι μια ερώτηση που θα μπορούσε να απαντήσει διαβάζοντας τις σημερινές οικονομικές ειδήσεις. Θα του έδειχνα τους δισεκατομμυριούχους της τεχνολογίας, τους εργαζόμενους που ελέγχονται από αλγορίθμους, τους πολέμους για αγορές και πρώτες ύλες, την τεχνητή νοημοσύνη που μπορεί να παράγει τεράστιο πλούτο ενώ εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στην ανασφάλεια. Και θα τον ρωτούσα: «Καρλ, αν έβλεπες ότι, σχεδόν δύο αιώνες μετά, ο άνθρωπος μπορεί να συνομιλεί με μηχανές αλλά ακόμη δυσκολεύεται να εξασφαλίσει ψωμί, σπίτι και ειρήνη, θα γελούσες ή θα θύμωνες;». Υποψιάζομαι πως θα μου απαντούσε ότι το ζήτημα δεν είναι τι αισθάνεται ο ίδιος, αλλά τι σκοπεύουμε να κάνουμε εμείς. Και μάλλον θα είχε δίκιο. Άλλωστε, ο Μαρξ δεν αφιέρωσε τη ζωή του για να γίνει διακοσμητικό πορτρέτο σε βιβλιοθήκες. Την αφιέρωσε για να μας θυμίσει ότι ο κόσμος δεν υπάρχει μόνο για να τον ερμηνεύουμε.
“Η Πάτρα των εργατικών αγώνων και των πολιτιστικών αναζητήσεων, αξίζει ένα μέλλον αντάξιο των ανθρώπων της.”
Τι θα χρειαζόταν η Πάτρα για να αποκτήσει μεγαλύτερη εξωστρέφεια και να πάψει να ζει μόνο με τις ένδοξες αναμνήσεις της;
Η Πάτρα δεν χρειάζεται να ξεχάσει την ιστορία της, χρειάζεται να μπορεί ο κόσμος της να γράψει την επόμενη σελίδα. Με δουλειές με δικαιώματα, υποδομές, πολιτισμό και λόγους για να μένουν οι νέοι στον τόπο τους. Ο Κώστας Πελετίδης και η δημοτική αρχή δίνουν σπουδαίο αγώνα προς αυτή την κατεύθυνση, με κριτήριο τις λαϊκές ανάγκες, διεκδικώντας πόρους και δημόσιο χώρο για όλους. Αυτή η προσφορά είναι δύναμη ανάπτυξης και αξιοπρέπειας για την πόλη. Εξωστρέφεια μετρημένη μόνο σε επενδυτικά χαμόγελα, ενώ οι κάτοικοι δυσκολεύονται να ζήσουν, είναι βιτρίνα.Η Πάτρα υπήρξε πόλη εργατικών αγώνων και πολιτιστικών αναζητήσεων. Αυτή είναι μια ζωντανή κληρονομιά, όχι διαφημιστικό σύνθημα. Αξίζει ένα μέλλον αντάξιο των ανθρώπων της.
Έχετε γράψει εννέα βιβλία και, όπως λέτε, άλλα τρία περιμένουν στο συρτάρι σας. Τι είναι αυτό που εξακολουθεί να σας σπρώχνει στη συγγραφή;
Γράφω γιατί υπάρχουν πράγματα που δεν χωρούν ούτε σε μια συνέντευξη ούτε σε μια κοινοβουλευτική ομιλία. Η λογοτεχνία μού επιτρέπει να παραβιάζω τα σύνορα του χρόνου, (όπως στο “Ένδοξο σκοτάδι του Βοτανικού”- Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή), να συνομιλώ με τους νεκρούς, (όπως στην “Τέχνη του να μην πεθάνεις” της Άνεμος Εκδοτικής), να αποκαθιστώ τους αδικημένους, (όπως στο “Καθ’ Οδόν”), να ξαναγράφω τη μοίρα ανθρώπων που η επίσημη Ιστορία καταδίκασε στη λήθη.
“Στη Βουλή εκπροσωπώ ανθρώπους, που δεν περιμένουν να συγκινηθεί η εξουσία για τα προβλήματά τους. “
Η παρουσία σας στη Βουλή χαρακτηρίζεται από μαχητικότητα, αιχμηρό λόγο και συχνά μετωπικές συγκρούσεις με την κυβέρνηση. Πόσο δύσκολο είναι να διατηρεί κανείς την αυθεντικότητά του σε έναν χώρο όπου κυριαρχούν οι πολιτικοί συμβιβασμοί;
Δεν μπήκα στη Βουλή για να κάνω καριέρα στην ευπρέπεια της διαφωνίας. Ούτε για να αποδείξω ότι μπορώ να διαφωνώ κομψά, ώστε να μην ενοχλείται κανείς. Εκπροσωπώ το ΚΚΕ και ανθρώπους που δεν έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν υπομονετικά να συγκινηθεί η εξουσία. Εργαζόμενους που εξαντλούνται, συνταξιούχους που μετρούν τα ευρώ, νέους που τους έχουν υποθηκεύσει το μέλλον. Αυτό που με εξοργίζει περισσότερο είναι η απίστευτη ευκολία με την οποία κάποιοι μετατρέπουν την ανθρώπινη δυστυχία σε κοινοβουλευτική ορολογία. Η απόλυση γίνεται «αναδιάρθρωση», η φτώχεια «δημοσιονομική προσαρμογή», η εμπορευματοποίηση της Υγείας «εκσυγχρονισμός». Έχουν εφεύρει μια ολόκληρη γλώσσα για να μην ακούγεται ο πόνος. Και κάτι ακόμη πιο εξοργιστικό, να βλέπεις ανθρώπους που δεν έχουν ζήσει ούτε μία ημέρα με τον κατώτατο μισθό, να εξηγούν στους εργαζόμενους …γιατί πρέπει να κάνουν θυσίες. Στη Βουλή δεν με ενδιαφέρει να είμαι αρεστή. Θέλω να είμαι χρήσιμη. Και κυρίως να μη συνηθίσω ποτέ το παράλογο, επειδή επαναλαμβάνεται καθημερινά. Άλλωστε, όταν η αδικία νομοθετείται με τόσο μεγάλη ευκολία, η αγανάκτηση δεν είναι έλλειψη κοινοβουλευτικού ήθους. Είναι στοιχειώδης πολιτική αξιοπρέπεια.
Η αρθρογραφία σας στον Ριζοσπάστη και στον 902, gr παραμένει ιδιαίτερα αιχμηρή, με πολιτική σάτιρα, καταγγελτικό λόγο και μια διάθεση να ξεσκεπάζετε την υποκρισία της εξουσίας. Τι σας προσφέρει σήμερα η πένα που δεν μπορεί να σας προσφέρει το βήμα της Βουλής; Και υπάρχουν στιγμές που σκέφτεστε ότι το χιούμορ μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνο από μια πολιτική καταγγελία;
Το βήμα της Βουλής έχει χρονόμετρο. Τα βιβλία, ευτυχώς, όχι. Εκεί μπορώ να ξεδιπλώσω μια σκέψη, να αφηγηθώ μια ιστορία, να επιστρατεύσω την ειρωνεία, να αποκαλύψω το γελοίο πίσω από το δήθεν σοβαρό. Η πολιτική σάτιρα είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο αποκαθήλωσης. Γιατί η εξουσία αντέχει πολλές φορές την καταγγελία. Έχει εκπαιδευτεί να την αποκρούει με ανακοινώσεις, επικοινωνιακά τεχνάσματα και καλοπληρωμένους εκπροσώπους. Εκείνο που δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει είναι η γελοιοποίησή της. Ένας υπουργός μπορεί να απαντήσει (έστω και τσάτρα πάτρα) σε μια πολιτική επίθεση. Δυσκολεύεται όμως πολύ, όταν αποκαλύπτεται η απόσταση ανάμεσα στο βερμπαλισμό των δηλώσεών του και στη φαιδρότητα των πεπραγμένων του. Δεν γράφω, όμως, για να εκτονώσω την οργή μου. Γράφω για να την κάνω σκέψη, ερώτημα, αμφισβήτηση. Και δεν πιστεύω στη σάτιρα που χτυπά τον αδύναμο. Αυτό είναι εύκολο και άνανδρο. Πιστεύω στη σάτιρα που σημαδεύει προς τα πάνω. Ενα καλογραμμένο άρθρο μπορεί να τρυπήσει το προστατευτικό περίβλημα της προπαγάνδας. Δεν θα ανατρέψει από μόνο του το σύστημα, αλλά μπορεί να βοηθήσει κάποιον να δει καθαρότερα τους μηχανισμούς του. Και, μεταξύ μας, όταν η πολιτική πραγματικότητα συναγωνίζεται καθημερινά τον Αριστοφάνη, θα ήταν εγκληματική αμέλεια να αφήσουμε τόσο πλούσιο υλικό ανεκμετάλλευτο.
Αν η Ιστορία αποφασίσει να γράψει τη δική σας ιστορία, τι θα θέλατε να κρατήσει από εσάς;
Καταρχάς, θα προσπαθούσα να την αποτρέψω. Η Ιστορία έχει πολύ σοβαρότερες δουλειές από το να ασχολείται μαζί μου. Αν, παρ’ όλα αυτά, επέμενε, θα ήθελα να θυμάται ότι δεν θεώρησα ποτέ την επιτυχία σημαντικότερη από την αξιοπρέπεια. Ότι προσπάθησα να δώσω χώρο σε ανθρώπους που δεν είχαν πρόσβαση στα μικρόφωνα. Ότι μέσα από τη δημοσιογραφία, τα βιβλία μου και την πολιτική μου δράση, προσπάθησα να σταθώ στην πλευρά εκείνων που δεν είχαν την πολυτέλεια να θεωρούν την αδικία φιλοσοφικό ζήτημα. Θα μ ενδιέφερε να μην καταγραφώ ως άνθρωπος που έβλεπε το άδικο και άλλαζε πεζοδρόμιο. Γι’ αυτό άλλωστε, διάλεξα πλευρά. Και δεν θα την αλλάξω ποτέ.
ΠΗΓΗ ΦΩΤΟ: (ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)
ΠΗΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ: patrasmagazine.gr
